Groen en geel

Het was mooi weer in Zweden en toch leek het wel niet helemaal helder. We dachten dat het van de warmte kwam, of dat het toch een beetje mistig was.
In het water van de meren lag een viezige, gele smurrie. Vervuiling, dachten we. Maar waar zou die dan van moeten komen? Mensen woonden daar in het noorden bijna niet en industrie was er al helemaal niet.
De oplossing was eenvoudig: ieder jaar zijn er een paar dagen, dat alle dennen besluiten hun stuifmeel rond te laten waaien. De zon wordt er door gedempt, de meren liggen vol. Na die paar dagen is de lucht weer helder en de meren weer schoon. Bijzonder!
Hier een voorbeeld van zo'n stuifmeelbom: als je er maar even aankwam, stoof het echt!
The weather in Sweden was fine and yet the air didn't seem quite clear. We thought it was because of the heat, or that it was a little foggy.
In the water of the lakes dirty looking yellow stuff floated. Pollution, we thought. But by whom or what? Up in north Scandinavia hardly any people live and there is hardly any industry.
The solution was easy: there are a few days in every year when all the fir trees decide to send their pollen around on the wind. The sun is dimmed a little by all that pollen in the air and the lakes are full with it. After those few days the sky is clear again and the water in the lakes is as clean as it was before. Special!
Here an example of such a pollenbomb: when you touched it very lightly a real cloud of pollen appeared!
Dat was het gele deel van Scandinavia. Verder was groen toch echt wel de hoofdkleur. Bomen, bomen, bomen werden afgewisseld door bos, bos, bos. En dan werden in Finland de meeste huizen ook nog groen geverfd. Finnen zijn bijna net zo onzichtbaar als deze vlinder, die we op een van onze wandelingen op een blad zagen zitten. Het plan is, om een draad te spinnen met al deze kleuren groen erin. Wanneer weet ik nog niet, maar het gaat binnenkort vast gebeuren: een echte Scandinaviëreis-draad!
That was the yellow part of Scandinavia. For the rest green really was the main colour. Trees, trees, trees alternated with woods, woods, woods. And then in Finland most houses were painted green. Fins are almost as invisible as this butterfly, which we saw sitting on a leaf, during one of our walks. Plans are to spin a yarn one day, with all these green tints. I'm not yet sure when, but it's bound to happen soon: a real Scandinavia-trip-yarn!

En als ik dan toch bezig ben lijkt een stuifmeel-kleur-draadje me ook niet gek.

And while I'm trying out colours in spinning, a pollen-coloured-yarn doesn't seem bad either.

Finland 3

Zojuist schreef ik een bericht en werd toen het bijna klaar was het Net af gegooid. Daarom nu alleen de melding, dat we de rendier farm bezocht hebben, gestoken zijn door de vele muggen, gewandeld hebben naar de stad, waar het markt was en waar een reusachtig winkelcentrum was, dat we de 75e verjaardag van een medereiziger hebben gevierd bij terugkomst, en nu uit gaan rusten van de vermoeienissen. Morgen verder, dwars door Lapland. We zien wel, of we ook daar internet hebben.

I just wrote a message and when I was nearly finished I was thrown off the net. Therefore now just the message that we visited the reindeerfarm, were stung by hundreds of mosquitoes, walked into town, where there was a market and a huge shopping centre, that we celebrated the 75th birthday of one of our fellow travellers after we got back to the campsite and that we need a rest now after all these tiring events. We'll travel on tomorrow, eastwards through Lapland. We'll see if we'll have internet there.

In Finland 2

Vanmorgen in alle vroegte (want de klok was gister immers een uur teruggezet) moesten we klaarstaan om in de bus te stappen. Om kwart voor negen vertrokken we en om ruim vijf uur waren we terug. Al die tijd vertelde de Finse gids. Boeiend en vermoeiend. Er viel zoveel te zien en te horen.
Maar eerst nog even terug naar gister: Ik schreef toen, dat we de ijsbreker Sampa hadden bezocht. Hier is hij:

This morning very early (we had to put the clock an hour backwards yesterday) we had to be ready to get into a bus. At a quarter to nine we left, to come back to the camping at past five o'clock. All the time the Finnish guide told us many things. Interesting,but also tiring: there was so much to see and hear.
But first back to yesterday, when we paid a visit to an icebreaker, called Sampa. Here it is:

Toen we op de brug stonden hadden we een prachtig uitzicht op de parkeerplaats met al onze caravans:

From the bridge of the Sampa we had a nice view of the parkinf lot, with all our caravans. Most of the time we say goodbye in the morning when we leave, and see each other again in the evening on the next campsite, but now we got together here.Dan vandaag. Er is eenvoudig veel te veel om hier te vertellen en te laten zien, daarom alleen even wat op textielgebied: Ik heb vandaag weefgetouwen gezien! Hele oude, dat wel. En een paar spinnewielen, die duidelijk niet meer alle dagen gebruikt werden. Het stond allemaal in het ethnografisch museum van Rovaniemi. Op zolder stond ook nog veel voor het verwerken van vlas/linnen, maar natuurlijk had ik mijn fototoestel dit keer in de bus laten liggen. Toch nog een foto van de ruimte beneden, door Jan genomen:

Then today: There is simply too much to tell and show, therefore just a little about the textile related things. Today I saw looms! Very old ones, indeed. And a few spinning wheels, which weren't in use every day so to see. It was in the ethnographic museum of Romaniemi, capital of Lapland, where we are now. There was more in the attic, like many tools for preparing flax/linen, but of course I'd left my own camera in the bus, so there is just this photo DH took:
Er staan op de foto nog wat attributen om garen op te winden, een klossenrek enz.

Also in the picture a swift, etc.

Hiervoor bezochten we de woonplaats van Santa Claus, de Kerstman. We konden met hem op de foto. Voor €25. Hebben we maar niet gedaan. We hebben de man zelfs niet eens gezien. Maar wel alle souvenir winkeltjes en natuurlijk de poolcirkel. Ik kocht een mooie handgeweven theedoek met rendieren erop. Een Samen meisje poseerde braaf voor ons met haar rendier en slee op wieltjes.

Before this we visited Santa Claus. He 'lives' in a tourist trap on the Polar circle and tourist can take their own picture with SC for €25. We didn't. But I bought a lovely handwoven damasl teatowel with reindeer on it.
A Samengirl with her reindeer and sleigh on wheels posed for us. Onderweg stopten we bij iets typisch Fins: een wasplaats voor (handgeweven) vloerkleden. Er stonden grote bakken (met stromend water) waarin de kleden grondig gereinigd konden worden
On our way we stopped at something typically Finnish: a laundry place for big floor rugs (often handwoven) There were huge basins to wash them ineen reusachtige wringer
a huge ? (a thing to press out the water)
En tenslotte een 'waslijn': rekken om de kleden op te drogen.
De gids vertelde, dat een familie een dagje uit maakt van deze wasserij: er wordt een mooie dag uitgekozen, de picknickmand gaat mee, de kinderen zwemmen in de rivier en het is een feestelijke gebeurtenis.

And finally wooden ' washing lines' to dry the rugs.
The guide told us, that a family makes a real outing of this washing event: a fine day is chosen, the picknickbasket is taken along, the children go swimming in the river and is is quite a happy event. Dit was het weer voor vandaag. We hebben heel veel meer gedaan en gezien, maar misschien komt dat later nog. Nu is het alweer bedtijd! Morgen gaan we een rendierboerderij bezoeken. Als het weer het toestaat tenminste. Ook hier gaat het regenen, schijnt het.

This must be all for today. We saw and did lots more, and perhaps I'll write about that later. Now it's past bedtime again! Tomorrow we'll go visit a reindeerfarm. Weather permitting, because here too, rain is forecasted.

In Finland

Vandaag zijn we in Finland aangekomen. De klok is een uur vooruit gezet en dus is het nu al weer bijna middernacht.
Op de weg hier naar toe bekeken we de Sampo, een ijsbreker. We kregen een rondleiding, koffie en twee videofilms te zien. Leuk om eens te zien, maar de dag werd er wel erg lang door en het was jammer om in zo'n kleine benauwde ruimte te moeten zijn, terwijl het buiten zulk prachtig weer was. Het was al over half zes toen we op de camping in Rovaniemi aankwamen. Dat heb je ook, met al die rendieren op de weg. Ook vandaag liep er weer een voor de auto. Een echt grote, deze keer.

Gister bezochten we in Lulea de Gammelstad, ofwel de oude kerkstad. Toen na de reformatie de evangelische kerk hier staatsgodsdienst werd, had de koning het bevel uitgevaardigd, dat van iedere familie minstens een lid iedere week de kerkdiensten moest bezoeken. De afstanden hier zijn groot en kerkgangers moesten vaak meer dan 100 km reizen om naar de kerk te gaan (met paard en wagen). Daarom ontstonden de kerkdorpen: kleine huisjes bij de kerk, waarin overnacht kon worden. Ze zijn nog steeds in gebruik. Ze zijn piepklein, vaak maar een kamer, waarin dan een hele familie moest overnachten. We zagen een huisje met een uit twee verdiepingen bestaande bestee, boven sliepen dan een aantal kinderen, vader en moeder met soms ook nog een paar kinderen moesten op de benedenverdieping slapen. Nu zou het voor een persoon al te klein zijn. Overal lagen mooie handgeweven matten, de gordijnen waren handgeweven en ook veel andere geweven zaken waren in gebruik. Na de rondleiding door een gids (met een paar medereizigers zelf geregeld) kregen we nog een prachtige diavoorstelling te zien. Daarna liepen we het nieuwere gedeelte van de plaats door, waar allemaal winkeltjes en restaurantjes waren. Deze werden wel permanent bewoond. In een daarvan werd handwerk verkocht, ook weefwerk. Maar ook hier weer geen weefgetouw te zien. Ik informeerde bij de mevrouw van de winkel. Ze keek wat moeilijk, zei, dat de weefafdeling gesloten was. bedacht zich toen en wenkte me om mee naar boven te komen. En jawel: daar stond haar weefgetouw! Leuk hoor. We dronken nog even koffie bij haar en gingen toen weer terug naar onze met ballonnetjes versierde caravan. Het was tenslotte nog steeds mijn verjaardag!

(Bovenste foto Lappstade in Arvidsjaur, onderste twee foto's Gammelstad bij Lulea)